ग्रामपंचायत चिन्ह

ग्राम पंचायत शिपूर LGD CODE 188709

महाराष्ट्र शासन, भारत

[ 3 ] जल समृध्द, स्वच्छ व हरित गाव (Climate Action)

Back

उपक्रम - 3.1 पाण्याचा ताळेबंद - लोकसहभागातून पाण्याचा ताळेबंद (वॉटर बजेट) तयार करुन पाणी व्यवस्थापन आराखडा तयार करणे

पाण्याचा ताळेबंद (वॉटर बजेट) लोकसहभागातून तयार करून ग्रामपंचायतीने पाणी व्यवस्थापनाचा आराखडा प्रभावीपणे राबविला आहे.
3.1 पाण्याचा ताळेबंद (वॉटर बजेट) लोकसहभागातून तयार करून ग्रामपंचायतीने पाणी व्यवस्थापनाचा आराखडा प्रभावीपणे राबविला आहे. या उपक्रमांतर्गत एकूण पाणीपट्टी मागणी ₹४२,००० असून त्यापैकी ₹२४,५०० इतकी वसुली करण्यात आलेली आहे. ही वसुली समाधानकारक असून ग्रामस्थांचा पाणी व्यवस्थापनातील सहभाग वाढत असल्याचे दिसून येते. उर्वरित रकमेच्या वसुलीसाठी जनजागृती, समुपदेशन व नियमित पाठपुरावा सुरू असून १००% वसुली साध्य करण्यासाठी प्रयत्न करण्यात येत आहेत. त्यामुळे ग्रामपंचायतीची आर्थिक स्थिती मजबूत होत असून पाणीपुरवठा व्यवस्थेत सुधारणा करण्यास मदत होत आहे.
समृद्ध पंचायत अभियानातील पाण्याचा ताळेबंद (Water Budget)
समृद्ध पंचायत अभियानातील पाण्याचा ताळेबंद (Water Budget) उद्दिष्ट: https://www.youtube.com/watch?v=55KJOLYTi0Y&feature=youtu.be ग्रामपंचायतीच्या हद्दीत येणाऱ्या सर्व जलस्रोतांचा आणि जलवापराचा ताळेबंद ठेवणे, म्हणजे: * किती पाणी येते (नैसर्गिक + कृत्रिम स्रोतांमधून) * किती पाणी वापरले जाते (घरगुती, शेती, जनावरं, उद्योग, सार्वजनिक उपयोग इ.) * आणि किती पाणी उरते किंवा कमी पडते यावर आधारित ग्रामपंचायत **जलसंधारण, पुनर्भरण आणि नियोजनाचे निर्णय** घेते. पाण्याच्या ताळेबंदाचे प्रमुख घटक: पाण्याचे उपलब्ध स्रोत (Water Availability)**

उपक्रम - 3.2 शुद्ध पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा -गावातील सर्व कुटुंबांना नळाद्वारे शाश्वत शुद्ध पिण्याच्या पाण्याचा पुरवठा करणे FHTC (Functional Housing Tap Connection)

3.2 गावामध्ये शुद्ध पिण्याच्या पाण्याचा शाश्वत पुरवठा करण्याच्या दृष्टीने अत्यंत समाधानकारक प्रगती झालेली आहे.
3.2 गावामध्ये शुद्ध पिण्याच्या पाण्याचा शाश्वत पुरवठा करण्याच्या दृष्टीने अत्यंत समाधानकारक प्रगती झालेली आहे. एकूण ५९६ कुटुंबांपैकी ५७१ कुटुंबांना वैयक्तिक घरगुती नळजोड (FHTC) उपलब्ध करून देण्यात आले आहेत, म्हणजेच सुमारे ९६% कुटुंबांना नळाद्वारे शुद्ध पाणी मिळत आहे. उर्वरित २५ कुटुंबांपर्यंतही लवकरात लवकर नळजोड पोहोचविण्यासाठी ग्रामपंचायत प्रयत्नशील असून, यासाठी आवश्यक नियोजन व कार्यवाही सुरू आहे. गावातील सर्व नागरिकांना सुरक्षित व स्वच्छ पिण्याचे पाणी उपलब्ध करून देण्याच्या उद्दिष्टाकडे ग्रामपंचायत प्रभावीपणे वाटचाल करत आहे. एकूणच, शुद्ध पिण्याच्या पाण्याच्या पुरवठ्याबाबत गावाने उल्लेखनीय प्रगती साधलेली असून लवकरच १००% FHTC साध्य होण्याची शक्यता आहे.

उपक्रम - 3.3 विद्युत देयके -ग्रामपंचायत नळ पाणी पुरवठा योजना व रस्त्यावरील दिवाबत्ती वीज देयकांचा नियमित भरणा करणे व थकबाकी शून्य असणे

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
3.3 ग्रामपंचायतीकडील नळ पाणी पुरवठा योजना व रस्त्यावरील दिवाबत्ती संदर्भातील वीज देयकांचा नियमितपणे भरणा करण्यात आला आहे. एकूण ₹६०,२४० इतकी देयकाची रक्कम वेळेत अदा करण्यात आली आहे. यामुळे कोणतीही थकबाकी शिल्लक राहिलेली नाही. वीज देयके नियमित भरल्यामुळे सेवा सुरळीत व अखंडित सुरू आहे. ग्रामपंचायतीने आर्थिक शिस्त राखून आदर्श व्यवस्थापनाचे उदाहरण निर्माण केले आहे. विद्युत देयके ग्रामचायंत नळ पाणी पुरवठा योजना व रस्त्यावरील दिवाबत्ती वीज देयकांचा नियमित भरणा करणे व थकबाकी शून्य असणे

उपक्रम - 3.4 पिण्याच्या पाण्याचे स्त्रोत बळकटीकरण- गाव क्षेत्रातील पिण्याच्या पाण्याचे स्त्रोत बळकटीकरण करण्यासाठी तलाव, नदी, नाले पुनर्जिवित करणे संवर्धन करणे व पाण्याचा कार्यक्षम वापर करणे, जल स्त्रोत संवर्धनासाठी वनराई बंधारे तयार करणे, सिमेंट बंधारे व केटी वेअ

गाव क्षेत्रातील पिण्याच्या पाण्याचे स्त्रोत बळकटीकरणासाठी प्रभावी उपाययोजना राबविण्यात आल्या आहेत.
3.4 गाव क्षेत्रातील पिण्याच्या पाण्याचे स्त्रोत बळकटीकरणासाठी प्रभावी उपाययोजना राबविण्यात आल्या आहेत. एकूण ३ स्त्रोतांपैकी २ स्त्रोतांचे यशस्वीपणे पुनर्जीवन व बळकटीकरण करण्यात आले आहे. तलाव, नाले संवर्धनासोबत वनराई बंधारे व सिमेंट बंधारे उभारण्यात आले आहेत. यामुळे पाण्याची उपलब्धता वाढून पाणीटंचाईवर नियंत्रण मिळविण्यास मदत झाली आहे. तसेच पाण्याचा कार्यक्षम व शाश्वत वापर सुनिश्चित करण्यात आला आहे.

उपक्रम - 3.5 रेन वॉटर हार्वेस्टिंग युनिट - गावातील सर्व शासकीय व निमशासकीय संस्था यामध्ये रेन वॉटर हार्वेस्टिंग युनिट स्थापित करणे.

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
रेन वॉटर हार्वेस्टिंग युनिट गावातील सर्व शासकीय व निमशासकीय संस्था यामध्ये रेन वॉटर हार्वेस्टिंग युनिट स्थापित करणे.

उपक्रम - 3.6 सूक्ष्म सिंचनाखालील क्षेत्र वाढविणे- ग्रामपंचायत अंतर्गत क्षेत्रातील शासकीय/निमशासकीय क्षेत्रात झाडे, बगिचा, फळबाग या करिता सुक्ष्म सिंचनाचा वापर

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
सूक्ष्म सिंचनाखालील क्षेत्र वाढविणे ग्रामपचायत अतर्गत क्षेत्रातील शासकीय/निमशासकीय क्षेत्रात झाडे, बगिचा, फळबाग या करिता सुक्ष्म सिंचनाचा वापर

उपक्रम - 3.7 अपांरपरिक ऊर्जा व सौर ऊर्जा वापर

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
3.7 अपारंपरिक ऊर्जा व सौर ऊर्जा वापराबाबत ग्रामपंचायतीने उल्लेखनीय प्रगती साधलेली आहे. नळ पाणी पुरवठा योजनांपैकी २ पैकी १ योजना सौर उर्जेत रुपांतरीत करण्यात आलेली असून उर्वरित योजनांमध्येही रुपांतरणासाठी प्रयत्न सुरू आहेत. प्राथमिक शाळांपैकी २ पैकी १ शाळा तसेच ३ पैकी २ अंगणवाडी केंद्रे सौर उर्जेवर यशस्वीपणे कार्यरत आहेत, ही सकारात्मक बाब आहे. शेतकऱ्यांसाठी पारंपरिक विजपंपाऐवजी सौर पंप योजनेअंतर्गत २६ पैकी ७ पंप कार्यान्वित करण्यात आले असून यामुळे वीज बचत व शाश्वत शेतीस चालना मिळत आहे. प्रधानमंत्री सूर्यघर योजना व इतर घटकांमध्ये सध्या रुपांतरण कमी असले तरी त्यासाठी जनजागृती व अंमलबजावणीची प्रक्रिया सुरू आहे. एकूणच, गावात सौर उर्जेचा वापर वाढविण्यासाठी ठोस पावले उचलली जात असून भविष्यात सर्व घटकांमध्ये अधिकाधिक सौर उर्जा वापर वाढविण्याचा ग्रामपंचायतीचा सकारात्मक व दृढ संकल्प आहे.

उपक्रम - 3.8 वृक्ष लागवड व वृक्ष संवर्धन करणे

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
वृक्ष लागवड व वृक्ष संवर्धन करणे

उपक्रम - 3.10 संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियान प्रभावीपणे राबवणे -संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियान अंतर्गत दिनांक निहाय उपक्रम आयोजित करून त्याबाबत अंमलबजावणी करून सक्रिय सहभाग घेणे.

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियान प्रभावीपणे राबवणे संत गाडगेबाबा ग्राम स्वच्छता अभियान अंतर्गत दिनांक निहाय उपक्रम आयोजित करून त्याबाबत अंमलबजावणी करून सक्रिय सहभाग घेणे

उपक्रम - प्लास्टिक बंदी- प्लास्टिक बंदी बाबत गावात प्रभावी अंमलबजावणी केलेली असावी. एकल प्लॅस्टिक वापर पूर्णतः बंद करणे. दंडात्मक कारवाई केलेली असावी

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
प्लास्टिक बंदी प्लास्टिक बंदी बाबत गावात्त प्रभावी अंगलबजावणी केलेली असावी एकल प्लॅस्टिक वापर पूर्णतः बंद करणे दंडात्मक कारवाई केलेली असावी

उपक्रम - 3.11 घनकचरा व्यवस्थापन - घनकचरा व्यवस्थापन शास्त्रशुद्ध रितीने असणे (सुका कचरा व ओला कचरा विलगीकरण करून संकलन करणे, ओल्या कचऱ्यापासून खत बनविणे, सुक्या कचऱ्याचे व्यवस्थापन करणे.)

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
घनकचरा व्यवस्थापन घनकचरा व्यवस्थापन शाखशुद्ध रितीने असणे (सुका कचरा व ओला कचरा विलगीकरण करून संकलन करणे, ओल्या कयन्यापासून खत बनविणे, सुक्या कचऱ्याये व्यवस्थापन करणे,

उपक्रम - 3.12 सांडपाणी व्यवस्थापन - सांडपाणी व्यवस्थापन शास्त्रशुद्ध रितीने असणे (शोषखड्डा, एस.टी.पी व इतर उपाय योजना करणे)

मुख्यमंत्री समृद्ध पंचायतराज अभियान
सांडपाणी व्यवस्थापन सांडपाणी व्यवस्थापन शास्त्रशुद्ध रितीने असणे (शोषखड्डा, एस.टी.पी व इतर उपाय योजना करणे)